• İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku Deneme Ara Sınavları – Deneme 9

İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Ara Sınav - Deneme 9
1.
15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar çeşitli ülkelerde yoğun bir biçimde faal olan, aynı meslek ve sanatı sürdürenlerin birbirlerine yakın bir ortamda toplanarak oluşturdukları örgütlere ne ad verilmektedir?
Doğru Cevap: "B" Korporasyon
Soru Açıklaması
15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar süren “Korporasyon Dönemi”nde ise, feodal düzen yıkılarak yerlerini prenslikler, beylikler, derebeylikler, krallıklar gibi daha güçlü merkezi otoriteler almıştır. Korporasyon, aynı meslek ve sanatı sürdürenlerin, birbirlerine yakın bir ortamda toplanarak oluşturdukları örgütler olarak ifade edilebilir ve bu mesleki örgütler, 18. yüzyıl ortalarına kadar birçok ülkede ekonomik yapının temel taşlarını oluşturmuştur. Varlığını Fransız Devrimi’ne kadar sürdürmüş bu toplulukları lonca olarak da ifade etmek mümkündür.
2.
5. 3008 sayılı “İş Kanunu” hangi yıl kabul edilmiştir?
Doğru Cevap: "C" 1936
Soru Açıklaması
Ülkemizde bireysel iş ilişkileri, ilk kez Borçlar Kanunu’nun “Hizmet Akdi” başlığı altında yer alan hükümleriyle düzenlenmeye başlamıştır. 1936 yılında kabul edilen 3008 sayılı “İş Kanunu” ise Türk İş Hukukunun en önemli belgelerindendir.
3.

Aşağıdaki hallerden hangisinde işverenin ölümüyle iş sözleşmesi sona erer?

Doğru Cevap: "D" İş sözleşmesinin ağırlıklı olarak işverenin kişiliği dikkate alınarak kurulması halinde
Soru Açıklaması

İş sözleşmesinin ağırlıklı olarak işverenin kişiliği dikkate alınmak suretiyle kurulmasıhalinde işverenin ölümüyle iş sözleşmesi sona erer.

4.
Aşağıdakilerden hangisi, çalışmadığı halde işçiye kesin olarak ücret ödenen durumlardan biri değildir?
Doğru Cevap: "D" Hastalık durumu
Soru Açıklaması
5.

Aşağıdakilerden hangisi iş güvencesi kapsamında çalışan bir işçinin iş sözleşmesinin sözleşmesinin süreli feshinde geçerli sebep olarak kabul edilebilir?

Doğru Cevap: "E" İşçinin sık sık işe geç gelerek işi aksatması
Soru Açıklaması

4857 sayılı İş Kanunu süreli fesihte, geçerli sebep oluşturmayacak hususları aşağıdaki şekilde saymıştır (İK m.18):a. Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında ya da işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak,b. İşyeri sendika temsilciliği yapmak,c. Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak,d. Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler,e. İş Kanunu’nun 74. maddesi uyarınca kadın işçilerin çalıştırılmalarının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek,f. Hastalık veya kaza nedeniyle İş Kanunu’nun 25. maddesinin (I) numaralı bendinin (b) fıkrasında bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.

Bunlar arasında işe sık sık geç gelerek işi aksatmak yoktur.

6.
Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçilerden birinin takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye ne ad verilir?
Doğru Cevap: "E" Takım sözleşmesi
Soru Açıklaması
İş Kanunu’nun 16. maddesine göre; birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçilerden birinin takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir. Takım sözleşmesinin mutlaka yazılı yapılması gerekir. Yazılı şekilde yapılmayan takım sözleşmesi geçersizdir. Ayrıca, sözleşmede her işçinin kimliği ve alacağı ücret de gösterilmelidir.
7.
"Çalışanlar, “bağımlı çalışanlar” ve “bağımsız çalışanlar” olarak iki gruba ayrılabilir. Bağımsız çalışanlar  iş hukukunun kapsamına girmemektedir. Bağımlı olarak çalışanlar grubuna işçilerden başka ........... de/da girmektedir, ancak bunların durumu idare hukukunda düzenleme altına alınmıştır." İş hukukunun konusuna ilişkin verilen ifadedeki boşluk hangisi ile tamamlanmalıdır?
Doğru Cevap: "C" Memurlar
Soru Açıklaması

Bağımlı olarak çalışanlar grubuna işçilerden başka memurlar da girer ve bunların durumu idare hukukunda düzenleme altına alınmıştır Bu bağlamda, iş hukuku, “bağımlı çalışma olgusunu düzenleyen özel bir hukuk dalı” olarak kabul edilebilir.

8.

Bugünkü anlamıyla iş hukuku hangi tarihsel olay sonrasında doğmuştur?

Doğru Cevap: "D" Sanayi Devrimi
Soru Açıklaması

Bugünkü anlamda iş hukukunun temellerinin Sanayi Devrimi ile birlikte atıldığını söylemek yanlış olmayacaktır. Sanayi Devrimi ile birlikte, geleneksel el sanatları ve loncalara dayanan üretim tarzı ortadan kalkarak, öncenin usta, kalfa ve çırakları fabrikalarda çalışmaya başlamışlardır. İşte bu süreçte başlayan ve gelişen işçi-işveren ilişkileri başlangıçta devletin bu ilişkiye müdahale etmemesi nedeniyle sorunlu bir dönem geçirirken zamanla devletin çalışma hayatına müdahale etmeye başlamasıyla birlikte iş hukuku doğmuştur.

9.

İş Kanununa göre bir iş sözleşmesine, deneme süresi olarak aşağıdaki sürelerden hangisi kesinlikle konulamaz?

Doğru Cevap: "A" 5 ay
Soru Açıklaması

Kanunumuza göre deneme süresi en çok iki aydır. Ancak toplu iş sözleşmeleriyle bu süre dört aya kadar uzatılabilir (İK m.15/1)

10.

Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan Versailles Barış Antlaşmasının iş hukuku bakımından en önemli sonucu ne olmuştur?

Doğru Cevap: "C" Uluslararası Çalışma Örgütü kurulmuştur.
Soru Açıklaması

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Versailles Barış Anlaşması (1919) ile Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labor Organization-ILO) kurularak işçi sorunlarına uluslararası düzeyde çözüm olanağı sağlanmıştır.

11.

Süreksiz iş sözleşmelerinde İş Kanununun uygulanamayacağı uyuşmazlıklarda hangi kanun hükümleri uygulanır?

Doğru Cevap: "A" Türk Borçlar Kanunu
Soru Açıklaması

Süreksiz iş sözleşmelerine, İş Kanunu’nun 3, 8, 12-15, 17, 23-31, 34, 53-59, 75 ve geçici 6. maddeleri uygulanmaz. Bu gibi işlerde, İş Kanunu’nun belirtilen maddelerinin konusu olan uyuşmazlıklarda Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

12.

Aranan şartlar bulunduğu halde iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren, askerlik ödevini yerine getirmek için işinden ayrılan işçiye kaç aylık ücreti tutarında tazminat öder? 

Doğru Cevap: "C" 3
Soru Açıklaması

3

13.
4857 sayılı İş Kanununa göre, en az kaç işçi çalıştıran işyerlerinin engelli işçi çalıştırma yükümlülüğü bulunmaktadır?
Doğru Cevap: "C" 50
Soru Açıklaması
İş Kanunu’nun 30. maddesine göre İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli kamu işyerlerinde ise, yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. buna göre en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinin engelli işçi çalıştırmaları gerekmektedir.
14.
I. Hafta tatili / II. Ulusal bayram ve genel tatil / III. Yıllık ücretli izin / IV. Gebelik halinde / Yukarıdakilerden hangisi/hangilerinde işçi izinli olduğu halde günlük asıl ücretlerine hak kazanır?
Doğru Cevap: "D" I, II ve III
Soru Açıklaması
15.

Aşağıdakilerden hangisinde yazılı veya sözlü olarak yapılabilecek iş sözleşmeleri tam ve doğru olarak gösterilmiştir? 

Doğru Cevap: "B" Belirli süresi bir yıldan az olan iş sözleşmeleri- belirsiz süreli iş sözleşmeleri- süreksiz iş sözleşmeleri 
Soru Açıklaması

B şıkkı doğrudur. Bu durumda belirli süresi bir yıldan az olan iş sözleşmeleri, belirsiz süreli iş sözleşmeleri ve süreksiz iş sözleşmeleri herhangi bir şekil şartına bağlanmamıştır. Diğer bir ifadeyle bu sözleşmeler yazılı veya sözlü yapılabilir.

16.

Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi bir sebeple silah altına alınan veya herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak kaç ay sonra işverence feshedilmiş sayılır?

Doğru Cevap: "D" 2 ay
Soru Açıklaması

Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi bir sebeple silah altına alınan veya herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay sonra işverence feshedilmiş sayılır.

17.
Belirli süreli iş sözleşmesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Doğru Cevap: "E" Üst üste (zincirleme) belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilir.
Soru Açıklaması
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Doğru cevap E seçeneğidir.
18.

Mevsimlik İş Sözleşmesi ve Azami ve Asgari Süreli İş Sözleşmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?