• İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku Deneme Final Sınavları – Deneme 10

İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Deneme Final Sınavları - Deneme 10
1.

İşveren; işyeri ve çalıştırdığı işçilere ait bilgileri ne kadar süre içinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirmekle yükümlüdür?

Doğru Cevap: "D" 1 ay
Soru Açıklaması

İş Kanunu kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren yahut işyerini kapatan işveren; işyeri ve çalıştırdığı işçilere ait bilgileri bir ay içinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirmekle yükümlüdür.

2.
4857 Sayılı İş Kanunu iş hukukunun hangi kaynaklarına örnek gösterilebilir?
Doğru Cevap: "C" Yasama kaynakları
Soru Açıklaması
3.
Uzun vadeli sigorta kollarından işverenin payı ne kadardır?
Doğru Cevap: "E" 11%
Soru Açıklaması
Uzun vadeli sigorta kolları yani malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %20’sidir. Bunun %9’u sigortalı hissesi, %11’i ise işveren hissesidir (SSGSSK m.81/1, a). 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrası (b) bendi uyarınca sigortalı olanlar primin tamamını kendileri öderler. Kanunda belirtilen fiili hizmet süresi zammı uygulanan işlerde Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı %20 oranına, 40. maddeye göre 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan eklenmek suretiyle hesaplanır (SSGSSK m.81/1, b, 1). Fiili hizmet süresi zammına tabi olup Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrası (c) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için ise uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı %20 oranına, 40. maddeye göre 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3,33 puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 5 puan, 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 10 puan eklenerek belirlenir. Bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen %20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir (SSGSSK m.81/1, b, 2).
4.
Hangisi sendika üyeliği güvencelerinden birinin kapsamına girmez?
Doğru Cevap: "E" İş kazalarında
Soru Açıklaması
İşçilerin diledikleri sendikaya serbestçe girmeleri veya serbestçe ayrılmaları bireysel sendika özgürlüğü açısından ne kadar gerekli ise, işçilerin sendikalı olmaları nedeniyle farklı bir işleme bağlı tutulmamasının güvence altına alınması da bireysel sendika özgürlüğü açısından o kadar gereklidir. Bu nedenle sendika özgürlüğünün güvencesi olarak, işçilerin; işe alınmada, çalışma sırasında ve ı·ş ı·lişkisinin sona erdirilmesinde, sendikal faaliyetlere katılmadan dolayı korunma sağlanır. Sorunun Doğru Cevabı E şıkkıdır
5.

İşçinin zorlayıcı nedenlerle çalışamadığı günlerde , hafta tatilinde, ulusal bayram ve genel tatillerde, yıllık ücretli izinlerde, işçiye çalışmadığı halde, kanunun ifadesiyle bir iş karşılığı olmaksızın ücret ödenmesi kabul edilen ücrete ne ad verilir?

Doğru Cevap: "E" Sosyal ücret
Soru Açıklaması

İş Kanunu’nun 32. maddesi “genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve parayla ödenen tutardır” şeklinde tanımlamıştır. Tanımda yer alan ilk unsur ücretin yapılan işin karşılığı olmasıdır. Bununla birlikte, ücret çoğu kez işçinin tek gelir ve geçim kaynağı olduğundan iş hukukunda sosyal düşüncelerle bazen çalışma olmamasına rağmen, kanunla işçinin ücrete hak kazanacağı öngörülmüştür. Bu düzenlemelerde amaç işçinin korunmasıdır. Nitekim ilerideki konular arasında incelenecek olan, işçinin zorlayıcı nedenlerle çalışamadığı günlerde (İK m.24/III, İK. m.25/III), hafta tatilinde (İK m.46), ulusal bayram ve genel tatillerde (İK m.47), yıllık ücretli izinlerde (İK m.57), işçiye çalışmadığı halde, kanunun ifadesiyle bir iş karşılığı olmaksızın ücret ödenmesi kabul edilmiştir. Bu tür ücrete sosyal ücret adı verilmektedir. 

6.
Aşağıdakilerden hangisi İş Kanunu'nun uygulama alanı içindedir?
Doğru Cevap: "D" Park ve bahçe işleri
Soru Açıklaması
50 veya Daha Az İşçi Çalıştıran Tarım ve Orman İşleri İş Kanunu’nun 4. maddesine göre “50’den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde ve işletmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz” (İK m.4/1-b). O halde sözkonusu işler 50’den çok (en az 51) işçi çalıştırılan tarım ve orman işleri İş Kanunu kapsamına alınmıştır. Tarım işleri; bitkisel ve hayvansal ürünlerin elde edilmesi amacıyla toprağın işlenmesi, hayvan yetiştirilmesi ve ormancılık biçiminde tanımlanabilir. Ancak bu faaliyetlerin tarımsal iş olarak nitelenebilmesi için bakım, yetiştirme ve üretme süreçleriyle ilgili olması gerekir.
7.

Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak ..... işgünü içinde başkan ve en az ....... üyenin katılımı ile toplanır.

Boşluklara aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelirse doğru olur?

Doğru Cevap: "C" 6 işgünü - 5 üye
Soru Açıklaması

Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımı ile toplanır.

8.
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1982 yılında sosyal güvenlik sistemini tamamenözelleştirmiştir?
Doğru Cevap: "E" Şili
Soru Açıklaması
Sosyal güvenlik sistemini bireysel-özel fonlama esasına dayandırması nedeniyle Şili’nin bu açıdan özel bir yeri vardır. Şili, sosyal güvenlik sistemini 1982 yılından itibaren tamamen özelleştirmiştir. Bireylere sosyal güvenlik primlerini, özel sigorta şirketlerinin veya bankaların kurdukları özel fon yönetimi kuruluşlarına ödeme zorunluluğu getirilmiştir. Bu sistemde, bireysel tasarruf (fon) yönetimi esası benimsenmiştir. Sigortalılar, emeklilik fonlarını seçme ve bir fondan diğerine geçme hakkına sahiptirler (Tuncay ve Ekmekçi, 2011, s.34-35; Uşan, 2009, s.36).
9.
Aşağıdakilerden hangisine 4857 sayılı İş Kanunu uygulanır?
Doğru Cevap: "E" Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründeki İşler
Soru Açıklaması
İş Kanunu’nun 1. maddesi bu Kanunun kapsamına giren yer, kişi ve faaliyet kollarını belirlemektedir. Buna göre, “Bu Kanun, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet kollarına bakılmaksızın uygulanır." ilk 4 şıkta sayılan işler bu istisnalara girdiğinden bunlara iş Kanunu uygulanmaz. ancak Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründeki İşler istisnalar arasında sayılmadığından İş Kanunu kapsamındadır.
10.
İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru Cevap: "C" Süresi bir yıldan az olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması gerekir.
Soru Açıklaması
11.

İşyerinde elliden fazla işçi çalıştıran kamu sektörü işvereni hangi oranda eski hükümlü işçi istihdam etmekle yükümlüdür?   

Doğru Cevap: "B" % 2
Soru Açıklaması

% 2

12.

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun kaçıncı maddesine göre, sendika ve konfederasyon tüzüğünün veya Kanunda gösterilen diğer belgelerin içerdikleri bilgiler Kanuna aykırı olmamalıdır?

Doğru Cevap: "D" 7
Soru Açıklaması

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 7. maddesine göre, sendika ve konfederasyon tüzüğünün veya Kanunda gösterilen diğer belgelerin içerdikleri bilgiler Kanuna aykırı olmamalıdır. Doğru cevap D'dir.

13.
Aşağıdaki sigorta kollarının hangisinde finansmanında dağıtım yöntemi kullanılmaktadır?
Doğru Cevap: "E" Hastalık
Soru Açıklaması
Sosyal sigortaların finansmanında, fon biriktirme (kapitalizasyon) ve dağıtım yöntemleri uygulanmaktadır. Uzun vadeli sigorta kollarında yani malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında fon biriktirme (kapitalizasyon) yöntemi, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından yapılan uzun süreli ödemelerde fon biriktirme (kapitalizasyon) yöntemi, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından yapılan kısa süreli ödeme ve hizmetlerde ise dağıtım yöntemi uygulanmaktadır. Hastalık, analık ve genel sağlık sigortasında dağıtım yöntemi uygulanmaktadır. İşsizlik Sigortası Kanunu ise fon oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır.
14.

Toplu iş sözleşmelerinin iş sözleşmeleri karşısındaki hükmüyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doğru Cevap: ""
Soru Açıklaması

A şıkkı yanlıştır. Toplu iş sözleşmesi yapılmadan önce yapılmış ve uygulanmakta olan iş sözleşmeleri, sonradan toplu iş sözleşmelerine aykırı olacak şekilde değiştirilemez. B şıkkı yanlıştır. Toplu iş sözleşmesi yapılıp yürürlüğe girdikten sonra, yeni iş sözleşmeleri yapılacaksa, bunlara toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümler konulamaz. C şıkkı doğrudur. Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında daha önce yapılmış ve uygulanmakta olan iş sözleşmesine aykırı olan hükümlerin yerini toplu iş sözleşmesi hükümleri alır. D şıkkı yanlıştır. İş sözleşmelerinde düzenlenmemiş konularda, toplu iş sözleşmesinde hüküm varsa, toplu iş sözleşmesi hükümleri doğrudan doğruya uygulanır. E şıkkı yanlıştır. Bazı hallerde az da olsa iş sözleşmelerinde, toplu iş sözleşmesine göre işçinin lehine olan hükümler olabilir. İşçiye yararlık ilkesi; iş hukukunun temel prensiplerindendir. Bu bakımdan iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesinden sonra yapılmış olsalar bile toplu iş sözleşmesi hükümleri değil, iş sözleşmesindeki işçi lehine olan hükümler uygulanacaktır.

15.
Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmesi ile en çok kaç aya kadar arttırılabilir?
Doğru Cevap: "C" 4 ay
Soru Açıklaması
16.

I. Bireye Ekonomik Güvence SağlamaII. Risklerin Ortaya Çıkmadan Önce ÖnlenmesiIII. Kişiliğin Geliştirilmesi

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri geniş anlamda sosyal güvenliğin amaçlarındandır? 

Doğru Cevap: "A" I,II ve III
Soru Açıklaması

Zaman içinde yaşanan ekonomik ve sosyal gelişmelere bağlı olarak sosyal güvenliğin amaç vekapsamında bireye ekonomik güvence sağlama,risklerin ortaya çıkmadan önce önlenmesi ve kişiliğin geliştirilmesi şeklinde genişleme olmuştur(Güzel-Okur ve Caniklioğlu, 2009, s.5-7; Arıcı,1999, s.4).

17.
Genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikteki bir grevi erteleme yetkisi kimdedir?
Doğru Cevap: "B" Bakanlar Kurulu
Soru Açıklaması
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Bakanlar Kurulu bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar (m.63/1).
18.

Deneme Süreli İş Sözleşmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?