• İşletmelerde Sosyal Sorumluluk Ve Etik Deneme Ara Sınavları – Deneme 1

İşletmelerde Sosyal Sorumluluk Ve Etik
Ara Sınav - Deneme 1
1.
Tanımlayıcı ahlak, bu alandaki bilimsel yaklaşımı vurgular. Norm bildirmek ya da kural koymak yerine, sadece insan eylemlerinin sonuçları ile ilgilenir. Aşağıdakilerden hangisi tanımlayıcı ahlak kavramını açıklar?
Doğru Cevap: "E" Ahlaki davranış ve inançların, olaylara ve olgulara dayanarak tanımlanmasıdır.
Soru Açıklaması
Tanımlayıcı ahlak, ahlak çalışmaları alanındaki bilimsel yaklaşımı vurgular. Normatif olmayan bir inceleme alanıdır. Bu bağlamda tanımlayıcı ahlak, norm bildirmek ya da kural koymak yerine, sadece insan eylemlerinin sonuçları ile ilgilenir. Bir diğer ifadeyle, ahlaki davranışı doğrudan tanımlamak yerine olay ve olgulara dayanarak tanımlar.
2.

Aşağıdakilerden hangisi Bergsoncu epistemolojiye göre ahlakın ve metafiziğin kaynağıdır?

Doğru Cevap: "B" Sevgi
Soru Açıklaması

Bergsoncu epistemolojiye göre zekâ bilimsel bilgiyi üretir, ancak ahlak ve metafizik bilgiyi üretemez. Ahlakın ve metafiziğin kaynağı zekâ değil sezgidir. Doğru cevap B’dir. 

3.

Sorumluluğun öznesinde olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "B" İnsan
Soru Açıklaması

Sorumluluğun öznesi konumundaki insan aynı zamanda örgüt, topluluk ya da toplumun bir üyesidir. Bu üyeliğin biçimsel olup olmaması aidiyet gerektirip gerektirmemesi, bireyin rolünün ve etkisinin az veya çok, önemli ya da önemsiz olmaması, bireysel ve sosyal sorumluluklara ilişkin konunun özünü değiştirmez. Cevap B'dir.         

4.

Bireyin sorumluluğunun, kişinin yakın çevresini kapsamaya başladığı nokta, aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir?

Doğru Cevap: "A" Sosyal farkındalık
Soru Açıklaması

Bireysel sorumluluğun kişinin yakın çevresini kapsamaya başladığı nokta bir diğer açıdan, bireyin sosyal sorumluluğunun başlangıcı olarak da kabul edilebilir. Örneğin kişilerin daha sağlıklı yemek yemesi toplumsal açıdan daha düşük sağlık ve sosyal güvenlik maliyeti anlamı taşıdığı gibi, insanın daha dikkatli araç kullanması da yolların diğer sürücüler için daha güvenli olması ve böylece yine sağlık ve sosyal güvenlik maliyetlerinin azalması anlamı taşıyacaktır. Doğru yanıt A'dır.

5.

Doğru şeyleri yapmayı  amaçlayan, teorisi Peter Druker’ın prensiplerine dayanan liderlik biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "D" Profesyonel
Soru Açıklaması

Profesyonel lider, etkinliği yani “doğru şeyleri yapmayı” amaçlar. Bu tarzın teorisi Peter Druker’ın prensiplerine dayanır ve liderler başkaları vasıtasıyla etkin bir şekilde iş yapmak için araçlara ve yeteneklere sahip bir profesyoneldir. Doğru cevap D seçeneğidir.

6.
Bir mal ya da hizmetin üretim süreci içinde iş ahlakına uygun olmayan işlemler varsa, bu ürünün pazarlanmasında sıkıntılar çıkabilmektedir. İnternet yolu ile kısa sürede ürüne yönelik boykot kampanyaları başlatılabilmektedir. Bu ürünü üreten firmanın hisse senetleri de bu olaylardan ötürü değer kaybedebilmektedir. Bütün bunlar göstermektedir ki iş ahlakı günümüzde hem örgütsel hem de küresel açıdan eskiden olduğundan daha da önemli bir hale gelmiştir. Yukarıdaki parçada aşağıdakilerden hangisine vurgu yapılmaktadır?
Doğru Cevap: "A" Kalite kavramının iş ahlakı üzerindeki etkili bir konu olduğuna
Soru Açıklaması
Küreselleşen dünya ile birlikte, giderek nicelik kavramı kadar nitelik kavramı da göz önünde bulundurulur hale gelmiştir. Nitelik, bir işin ya da ürünün kalitesine işaret etmektedir. Bu durum, niteliğin zayıf olduğu noktalarda iş ahlakının sorgulanması durumunu ortaya çıkartmıştır. Dolayısı ile nitelik, ayırt edici bir özellik olarak yerini almıştır. Böylelikle kalite iş ahlakı üzerinde etkili bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır.
7.
Rawls tarafından ortaya atılan adalet teorisi dürüstlük, eşitlik ve tarafsızlık ilkelerini esas almaktadır. Önemli olan adaletli davranmak ve adil olanı seçmeye çalışmaktır. Adalet teorisinde yukarıdaki görüşe hizmet eden üç alt başlık vardır. Bunlar “dağıtım adaleti”, “kısas adaleti” ve “telafi adaleti” dir. Aşağıdakilerden hangisi “kısas adaleti” ni ifade eder?
Doğru Cevap: "E" Hatayı ya da yanlış işi yapanın hata ile orantılı ve adil şekilde cezalandırılması gerekir.
Soru Açıklaması
Rawls tarafından ortaya atılan adalet teorisi dürüstlük, eşitlik ve tarafsızlık ilkelerini esas almaktadır. Önemli olan adaletli davranmak ve adil olanı seçmeye çalışmaktır. Adalet teorisinde yukarıdaki görüşe hizmet eden üç alt başlık vardır. Bunlar “dağıtım adaleti”, “kısas adaleti” ve “telafi adaleti” dir. Bunlar birbirini tamamlayan ve uyulduğunda bir bütün olarak adaletli davranışı ortaya çıkaran görüşlerdir. Yukarıda son şıktan önceki cevaplar dağıtım ve telafi adaleti ile ilgilidir. Son şıkta yer alan ifade ise kısas yani eşit oranıtlı tepkiyi ya da cezayı ifade etmektedir.
8.

Aşağıdakilerden hangisi normatif ahlak olgularından birisi değildir?

Doğru Cevap: "E" Tanımlayıcı
Soru Açıklaması

Normatif ahlak üçe ayrılmaktadır:

1. Sonuçsalcı ahlak (teleolojik ahlak)

2. Ödev ahlakı (deontolojik ahlak)

3. Erdem ahlakı

Doğru cevap E seçeneğidir.

9.

________ işletmenin beklentilerini, iş görme yollarını, ödülleri, motivasyonunu performansını oluşturur ve etkiler.

Doğru Cevap: ""
Soru Açıklaması

Yatırım stratejisi işletmenin beklentilerini, iş görme yollarını, ödülleri, motivasyonunu performansını oluşturur ve etkiler.

10.
Aşağıdakilerden hangisi "işletmelerin vicdanı vardır" yaklaşımını savunan Peter French’in görüşlerinden birisi değildir?
Doğru Cevap: "A" İşletmelerin iç karar yapısı ile bireylerin kararları ilişkili olmadığında etik davranışlar güçlenir.
Soru Açıklaması
11.

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin görevinin topluma yardım etmek olmadığını savunan bilim adamıdır?

Doğru Cevap: "E" Milton Friedman
Soru Açıklaması

’a göre işletmelerin sadece bir sosyal sorumluluğu vardır. O da kaynaklarını, karlarını artırmak için kaynaklarını ve faaliyetlerini tasarlamak olduğu kadar oyunu kurallarına göre oynamaktır. Oyunun kuralları ise müdahale ve sahtekarlık olmaksızın açık ve özgür rekabettir. Ona göre serbest pazar sistemi “oyunun kurallarını”tanımlar ve bu toplumun işletmelerin temel sorumluluğu olan işletme sahiplerinin ve hissedarları için kâr elde etmeyi başarmada topluma yardımcı olması için elverişlidir. Friedman, işletmelerin görevinin topluma yardım etmek olmadığını savunmuştur. Ona göre işletmede sosyal sorumluluk faaliyetleri tasarladıkları gibi gerçekleştiren yöneticiler, hissedarların parasını kullanmazlar. Bu yöneticiler hissedarların vergi memurlarıdır çünkü onlar temel çalışanlar yerine kamu görevlileri gibi hareket etmiş olurlar.

12.

Faydacılık temelli görüşü ilk savunan bilim adamı kimdir?

Doğru Cevap: "B" Adam Smith
Soru Açıklaması

Adam Smith (1723-1790) bu görüşü ilk savuna bilim adamıdır.

13.

Karşılıklı güvene dayanan ilişkiler kavramını kim kullanmıştır?

Doğru Cevap: "C" Werhane
Soru Açıklaması

Patricia Werhane kullanmıştır.

14.
  • İş ahlakı, uygulamalı bir ahlak bilgisidir ve iş hayatında karşılaşılan tüm ahlaki sorunları inceler.
  • İş ahlakının tarihi gelişimi antik çağlara kadar uzanır.
  • İş ahlakı ya da iş dünyasında karşılaşılan ahlaki sorunlar genel ahlaki sorunlardan ayrı bir yöntemle ele alınmazlar
  • İş ahlakı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

    Doğru Cevap: "A" I, II ve III
    Soru Açıklaması

    İş ahlakı, uygulamalı bir ahlak bilgisidir ve iş hayatında karşılaşılan tüm ahlaki sorunları inceler. Bu sorunlar, çalışanlar arasında, çalışanlarla yöneticiler arasında, işletme ve işletmeyle alışverişte bulunanlar ya da işletmeyle çevresel faktörler arasında olabilir. İş ahlakı, iş yerinde iyi ve nazik olmak ya da kâra ve servete karşı olmak gibi bir anlama sahip değildir. İş ahlakı konusunda reddedilmesi gereken ilk yargı, iş dünyasına ait özel bir ahlakın olduğu buna da iş ahlakı dendiği şeklindeki yanlış kanıdır. İş ahlakı ya da iş dünyasında karşılaşılan ahlaki sorunlar genel ahlaki sorunlardan ayrı bir yöntemle ele alınmazlar. İş ahlakının tarihi gelişimi antik çağlara kadar uzanır.

    15.
    Aşağıdaki kavramlardan hangisi deontolojik teorinin anahtar kavramlarından biri değildir?
    Doğru Cevap: "A" Fayda
    Soru Açıklaması
    16.

    Sorumluluk ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

    1. İleriye doğru sorumluluk tikeldir.

    2. Geriye doğru sorumluluklar geneldir.

    3. Sorumluluk aynı zamanda mesuliyet anlamına gelir.

    Doğru Cevap: "E" 1, 2 ve 3
    Soru Açıklaması

    Sorumluluk; mesuliyet anlamına gelmektedir. Sorumluluk iki ana başlık altında toplanabilir: Geriye doğru sorumlulukve ileriye doğru sorumluluk. Geriye doğru sorumlulukta zamir her zaman tekildir ama ileriye doğru sorumlulukta zamir çoğul olabilir. İkinci tür sorumluluklar “yetkili konumda olma durumu” olarak da tanımlanabilir. Herkesin eylemindensorumlu olması bağlamında geriye dönük sorumluluklar genel olup, ileriye doğru sorumluluk tikeldir. Doğru cevap E seçeneğidir.

    17.
    İşletme çevresindeki okula gitmekte zorlanan çocuklara okul masraflarını karşılama desteği veren bir şirket aşağıdaki sorumluluklardan hangisini yerine getirmiş olur? 
    Doğru Cevap: "D" Gönüllü sorumluluk 
    Soru Açıklaması
    18.
    Bireylerin yasal hakları vardır. Bu haklar iktidarla ve kanunla değişebilirler. Çünkü kültürlerin ahlaki gelenek ve görenekleri hakların oluşmasında etkili olmaktadırlar. Bu doğrultuda aşağıdaki haklardan hangisi yasal haklara girmez?
    Doğru Cevap: "D" Yaşama hakkı
    Soru Açıklaması
    19.

    Aşağıdakilerden hangisi güçlü örgüt kültürünün özelliklerinden biri olamaz?